رود او را از دريا به آسانى درآورند . و مضافات بوشهر مشتمل است بر 20 قريه « 1 » : احمدى : شش فرسخ كاروانى مشرقى « بوشهر » است . باغ شكرى : فرسخى مشرقى « بوشهر » است . بندرگاه : سه فرسخ و نيم جنوب « بوشهر » است . بيد شهر « 2 » : سه فرسخ جنوب « بوشهر » است . تنگك : يك فرسخ و نيم جنوبى « بوشهر » است . چاه كوتاه : شش فرسخ مشرق « بوشهر » است . چاه ملا « 3 » : فرسخى جنوب « بوشهر » است . جغره « 4 » : فرسخى جنوبى « بوشهر » است . حسينكى : شش فرسخ كاروانى ميانه شمال و مشرق « بوشهر » است . دواس : فرسخى جنوبى « بوشهر » است . دويره : شش فرسخ كاروانى مشرقى « بوشهر » است . روائى : فرسخى ميانه جنوب و مشرق « بوشهر » است . ريشهر « 5 » : يك فرسخ و نيم جنوب « بوشهر » است . از شهرهاى قديم فارس است و چنان كه در گفتار اول اين فارسنامه ناصرى گفته شد ، فتح اين شهر در سال هيجدهم هجرى به دست عثمان بن ابى العاص ثقفى اتفاق افتاد و تاكنون خندقى كه از دريا در گرد قلعه كوچكى كه در يك جانب شهر است كشيده‌اند و باروى آن‌كه خراب گشته ، بر روى هم ريخته ، نزديك به چهار ذرع بلندى آن است ، باقى است و يك جانب آن شهر ، درياست و در سال 1293 حكيم اندراس پروسى آلمانى ، زمين جانب مشرقى اين شهر خراب را شكافت ، شالده و بنيان عمارتى را ديد و آجرهائى كه در اين عمارت به خرج رفته بود ، بعضى را بر صفحه و بعضى را بر كنارهء خط قديم نوشته بودند و در نزديكى آن عمارت چندين خمرهء بزرگ و كوچك از خزف كه سرپوش آنها هم خزف بود و در بعضى استخوان پوسيده و در بعضى خاك بود ، از زير زمين درآورد و مىگفت در 2 هزار سال ، 3 هزار سال ، مردم اين نواحى مرده‌هاى « 6 » خود را در اين خمره‌ها كرده ، دفن مىنمودند و بر حاشيه هر خمره خطى نوشته بودند و مىگفت اين خط نام

--> ( 1 ) . در كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، از 7 دهستان و 145 ده در استان بوشهر سخن مىگويد . ( 2 ) . در كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، چنين نامى نيست ، آقاى مجيد زنگوئى احتمال مىدهند كه اشتباه باشد . ر ك : توابع لارستان ، اسامى جغرافيائى و دهات كشور ، ج 2 ، ص 332 . ( 3 ) . آقاى زنگوئى اظهار عقيده كرده‌اند كه ( چاه‌ملا ) غلط است و بايد ( باغ‌ملا ) باشد كه هم‌اكنون در باند فرودگاه كشورى بوشهر قرار گرفته و ديگر ساختمان و سكنه‌اى در آن نيست . ( 4 ) . آقاى مجيد زنگوئى در نامهء خود به مصحح مىنويسند : ( جغره ) شامل دو ناحيه است : ( جغره ماهينى ) و ( جغره على باش ) كه سه چهار كيلومتر از هم فاصله دارند و هردو در كنار دريا هستند و ( جغره ماهينى ) به شهر نزديك‌تر است . ( 5 ) . ر ك : آثار شهرهاى خليج فارس ، ص 140 تا 201 ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 292 . معجم البلدان ، ج 2 ، ص 887 ، آثار العجم ، ص 370 ، فارسنامهء ابن بلخى ، ص 204 ( چاپ شيراز ) . ( 6 ) . در متن : ( مردهاى ) .